Ekonomist veya finans uzmanı değilim ancak bazı şeyleri iyi gözleyip anlamamak ta imkansız. Türkiye usanıp bıkmadan dış manipülasyonlara ve oyunlara durmadan giriyor. Onlar bizimle oynamaktan bıkmıyor biz yenilmekten oynanmaktan.

Çiller iktidara gelmişti. Borsa patlamış dolar dibe vurmuştu. Ne de olsa başa gelen iyi bir ekonomist akademisyen biriydi. Hemen yabancı basında kredilendirme kuruluşları not yükseltmede adeta yarıştılar. Ta ki iktidarının ikinci ayına girilene kaar. İkinci ayına girildiğinde emanet sıcak para daha önceki yıllardan kur makasıyla kazandığı paraya doymuş artık geldiği yere gitmesi gerekiyordu. Nitekim bir anda Standart and Poors gibi kredilendirme kuruluşları bir anda not üstüne not kırmaya başladılar. Dipte olan dolar bir uçak hızıyla kanatlandı ki sormayın. O zaman için 3 milyar dolardan fazla sıcak para yükselen dolarla beraber Türkiye piyasasından yüksek miktarda Türk Lirasını emip gitmişti. Çiller daha iktidarının 2. ayında korkunç bir krizin içine girmiş. Hayatının en ağır darbesini yemişti. Neyse IMF'ye muhtaç olmadan kriz aşılmış sonra bu IMF'siz aştık propagandası bile Çiller'i bu kötü kriz çıkardı, yönetemedi yargısından kurtaramamıştı.

Geldik sonraki büyük Ecevit krizine. Aynı senaryo aynı yöntem aynı millet aynı ülke ama hala anlamayan biz. Yine S&P, Moodys gibi kuruluşlar krizden iki üç ay öncesinden yine notlar yükseltiyorlar sık sık yabancı medyaya Türkiye'nin ekonomik verilerinin süper olduğunu ülkenin uçuşa hazır olduğunu yazıyorlar yazdırıyorlardı. Maalesef iki ay gibi bir süre geçmeden doların TL olarak fiatının bir gecede iki katına çıktığı o kara geceyi yaşadık. Büyük bankalar bir gecede el değiştirdi. Faizler günlük 8.000 lere çıktı.

Uzatmadan günümüze gelelim. Herkes duymuştur S&P ve moddys gibi kuruluşlar notlarımızı arttırıp durdular ve dışarıdan ekonomik açıdan iyilikler içinde olduğumuzdan dem vurdular. Benim bir anda kan beynime çıktı ve eyvah dedim. Belki işin esrarını bilmeyenler yine karşıt psikolojisi içinde böyle bir habere inatla karşıtlık içinde baktığımı düşünmüştür.

Oysa bu eyvah dememi başka bir haber pekiştiriyordu. Bu ve bunun gibi kredilendirme kuruluşları Japonya'nın notunu düşürüp duruyorlardı. Allah Allah dedim halen kazandıkları para ve karlar azalmasına rağmen koyacak yer bulamayan Japonların kredi notu düşüyor bizim ise yükseliyor. Akıl sahibi ve gözleyen sorgulayan biri bunda bir tuhaflık olduğunu hemen anlardı.

Şimdi ise IMF aslında sizin bize ihtiyacınız yok, çok iyisiniz diyerek değil, stand-by  yapılacak durumda değilsiniz dedi. Ama bu çarpıtılıp güçlüyüz imajı verildi. Çünkü aylardır yapılan görüşmelerden IMF resmen çekildi.

Şimdi başta dedim ekonomist değilim ama iyi bir gözlemciyim. Buna göre kötü haberci veya felaket tellalı olmayayım ama Türkiye'yi önümüzdeki aylarda korkunç bir KRİZ bekliyor. İki ay sonra izleyin kredi kuruluşları bir iki, not düşürüp fitili ateşleyecekler.

İnşallah yanılırım böyle olmaz. Saygılar.

Başbakan'la işimiz yok Sayın Çetinkaya nerden emek döküp yarım saat harcayıp faydalı bir gözlemimi paylaştığımı sandığım yazımı iki kelime üstün körü yazıyla geçiştirdiniz üzüldüm. Her Başbakan nezdimizde kutsaldır. Kişiliklerinin hepsinin eleştirilecek yönü bulunabilir. Sevgilerimiz farklı olabilir ancak Başbakanlar bizim için kutsal simgelerdir milli açıdan. Bu itibarla Çiller'de Clinton'la New York'taki görüşmesinde masaya yumruğunu vurarak bütün teamülleri alt üst etmiş bu acaip ses vermişti. Demirel O zamanın Amerikan başkanı ile yüksek sesle münakaşa edip el sıkmadan ayrılarak çok sükse yapmış ses vermişti. Başbakan olarak Erdoğan dahil hepsini saygıyla anarız.

Lütfen hiç bir siyasi kişiliğe dokunmadığım yazımı bir ekonomik makro gözlem diye okuyunuz. Teşekkür ederim.

Yukarıdaki bilgileri son gelen bilgilerle update edelim. Sermaye devlerinin notları düşmeye devam ediyor. Türkiye'nin notu yükseliyor. İnşallah yanılıyorum gözlemlerim yanlıştır.

'Türkiye'nin paraya ihtiyacı var' diyen Deutsche Bank'ın notu düştü.

Buna göre Alman bankasının uzun vadeli mevduat ve borç notu 2 kademe birden düşürülerek Aa1'den Aa3 seviyesine geriledi. Görünümü 'durağan' olarak açıklanan bankanın finansal güç notu da B'den C+ seviyesine çekildi. Not düşürme kararından Deutsche Bank'ın bağlı ortaklıkları da nasibini aldı. Moody's, not indiriminin Deutsche Bank'ın gelirlerindeki belirsizliğin de rol oyanığı ileri sürüldü.

Evet çok çok ilginç değil mi? Biri Japon diğeri Alman. İkisi de teknolojinin ve sermayenin devi firmaların bankaların olduğu ülkeler onlar ekonomik olarak güvensiz dengesiz Türkiye güvenli ve dengeli. Bravo!

 

Türkiyeye bakınca cebinden 5 kuruş harcamadan krizle yapıcı bir mücadeleyi rahatlıkla gerçekleştirdiğini görüyorum. 

Gözleriniz fena halde miyop?

aküpe iktidara geldiği günden buyana 225 milyar dolar faiz aktardı krizi derin yaşadıklarını söyleyen ülkelere. Var mı dünyada hiç bu kadar faiz ödeyen bir başka salak ülke?

Onlar aslında bizden çok daha az küçüldüler bu krizde ama krizde olduklarını biliyorlar.

Sizin padişahınız efendiniz teğet geçti diyor ama asıl yıkımı biz yaşadık, yaşıyoruz. Kriz onların ama bedel ödeyen bizi. Elbet Türkiye aslan diyecekler. Onlar, bu söylemleri dikkate alan sazanlara popoları ile gülüyorlardır. 

ne yıkım yaşadın? gerçekten merak ediyorum.

Türkiye Cumhuriyeti şimdiki gibi sadece II. Dünya savaşında bu kadar büyük bir ekonomik yıkım yaşamış iken,
Onurlu insanlar borçlarını ödeyemedikleri için intihar ediyorlarken,
Ahlaksızlık şimdiye dek hiç olmadığı kadar zirve yapmış iken,
Kriz yok, ortalık güllük gülistanlık diye bayağı propaganda yapmak acı yaşayan insanlara hakarettir.

Ayrıca ben size küfür falan etmedim. Sadece sizin bana yazdığınızı iade ettim. Demek ki sizin yazdığınız küfür imiş ki benim yazdığımı küfür olarak telakki ediyorsunuz. Bu durumda cezayı hak ediyorsunuz.

sorum yeterince açık değil mi?
bu son global krizde nasıl bir yıkım yaşadın da bu kadar etkilendin?
evde ekonomik verilen yerlebir mi oldu, geçimini dayandırdığın işinden mi oldun, borcunu mu ödeyemedin, kriz yüzünden ahlakın mı bozuldu nedir yani onu merak ediyorum.

Ben bir devlet memuruyum.
Son bir yıldır gıda ürünlerindeki enflasyon hariç krizden çok etkilenmedim.
Hatta bazı ürünlerin fiyatlarındaki düşüşten olumlu etkilendiğimi bile söyleyebilirim.

Ama ben bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşıyım.
Krizden henüz direkt etkilenmemiş en çok 3 milyon insandan biriyim.
Etrafımda yaşanan kriz kaynaklı trajedileri görmezden gelemem.
Yıkım yaşayan insanların sayısı 60 milyondan az değil.
Bazıları gibi bu gerçeği görmezden gelirsem insanlığımdan utanırım.